تاريخچه فيزيك (1)
مقدمه
تاریخچه فیزیک جهت آشنایی دانش آموزان با پیشینه این علم در 3 بخش تنظیم شده است .منابع این تاریخچه در انتهای بخش سوم آورده شده است . ممکن است به علت کثرت ، نام برخی از دانشمندان از قلم افتاده باشد .خوشحال خواهیم شد اگر این موارد را تذکر دهید تا یک تاریخچه کامل با کمک همه علاقه مندان به علم فیزیک گرد آوری شود .
تاریخچه فیزیک (قسمت اول )
زمان دقیق شروع هیچ یک از جنبشهای بزرگ تاریخی را نمی توان مشخص کرد . زیرا هر چیزاز دل چیزهای دیگری می روید که پیش از آن روی داده است .
از قديم الايام انسان در صدد تحقيق و كشف خواص فيزيكي اجسام بوده است. و از توجه به تغييرات و خواص ظاهري به بعضي اصول و قواعد فيزيكي پي برده و و در واقع فيزيك جديد مولود توجهات و تحقيقات متقدمين مي باشد.مثلاً :
• تالس ملطي يكي از هفت خردمند يونان باستان كه تقريبا در شش قرن قبل از ميلاد مي زيسته، محقق كرد كه از مالش كهربا خاصيتي در آن به ظهور مي رسد كه اجسام سبك را جذب مي كند.
تالس ملطی (624-546) قبل از میلاد Thales of Miletus
• فيثاغورث حكيم و رياضي دان معروف و شاگردانش به پاره اي مسايل و قضاياي صوت پي برده بودند.( لازم به ذكر است او اولين كسي است كه زمين را متحرك مي دانست.)
فیثاغورث( 569- 500 ) قبل از میلاد Pythagoras
تحقیق در حرکات اجرام سماوی هم در ایام باستان و هم در قرون میانه با جدیت بسیار دنبال میشد زیرا زمان و تقویم بر این حرکات مبتنی بود . بعلاوه عقیده بر این بود که زندگی فرد متاثر از مکان اجرام آسمانی است .
• ارسطو نيز در چهار قرن قبل از ميلاد مي زيسته است . فلسفه ارسطو : تعلیم می داد که زمین ثابت ساکن ، مرکز عالم است وگنبدهای شفاف فلکی زمین را احاطه کرده اند و به دورش می گردند و ماه و خورشید و سیارات و ستارگان را که بر آنها جای دارند به همراه خود می برند .
ارسطو(384-322) قبل از میلاد Aristotle
• ارشميدس دانشمند يوناني كه در سه قرن قبل از ميلاد مي زيسته است وزن خالص مخصوص اجسام نسبت به آب را تعيين كرد و واز روي آن قانوني رادر مورد سيالات كشف كرد كه آن را اصل ارشميدس مي نامند.
ارشمیدس(287 -212 قبل از ميلاد ) Archimedes
• آريستاخوس در حدود 280 سال پيش از ميلاد با استفاده از ابزار هاي ابتدايي به محاسبه فاصله زمين از خورشيد پرداخت.
آریستارخوس(320 - 250قبل از میلاد) Aristarchus
• اراتستن در حدود 240 سال قبل از ميلاد شعاع زمين را(در حاليكه هنوز نمي دانستند زمين كروي است .) با حدود 2در صد خطا را بدست آورد.
آراتستن (276- 195قبل از میلاد ) Eratosthenes
• هيپارخوس در حدود 150 سال قبل از ميلاد به محاسبه فاصله زمين تا ماه پرداخت.
هیپارخوس (160-125 قبل از میلاد) Hipparchus
• بطلمیوس منجم و رياضي دان يوناني كه در قرن دوم میلادی مي زيسته تحقيقات عميقي راجع به نور كرده است. همچنين او بر منظومه ارسطو جزئیات بیشتری افزود . چنین به نظر می رسید که فلک های محمل سیارات در برخی مواقع سریعتر از مواقع دیگر حرکت می کردند او مفهوم معدل المسیر را برای توضیح این مطلب بیان کرد و با وارد كردن این مفهوم حرکت نا منظم سیاره را به خوبی توضیح داد .
كلاديوس بطلميوس (168-90 ميلادي ) Claudius Ptolemaeus
پس از بطلميوس تحقيقات فيزيكي تا قرن 13 ميلادي متوقف شد و حتي مي توان گفت كه رو به انحطاط گذارد .فقط عده کمی در اين رشته زحماتي كشيده اند.
• ابن هیثم دانشمند ایرانی که او را پدر علم اپتیک در نظر گرفته اند در قرن دهم به بررسی خواص نور پرداخت .
ابن هیثم (1040-965 ميلادي ) ibn al-Haytham
او ذره بین را کشف کرد. و با وواحدهای زمان خودش (زرع ) سرعت نور را محاسبه کردو دور کره زمین را اندازه گرفت .همچنین وسیله ای به نام جعبه تاریک را برای مطالعه خورشید گرفتگی ساخت .
• ابوريحان بيروني چگالي سنج (وسيله سنجش وزن مخصوص ) را اختراع كرد 0 اوهمچنين گردش خورشيد و گردش محوري زمين و جهات شمال و جنوب را دقيقا محاسبه كرد .
ابو ريحان بيروني (1048-973 ميلادي ) Abu Rayhan Biruni
فيزيك قرون وسطي
تحصيل فيزيك در كشور هاي غربي از قرون 13 شروع مي شود .
قرن سيزدهم: در اين قرن دو اختراع مهم انجام شد : آينه هاي صيقلي و عينك
• راجر بیکن نشان داد كه چگونه رنگين كمان ساخته مي شود .همچنين چگونه ميشود با استفاده از عدسي ها به ضعف بينايي افراد كمك كرد.)
راجر بیکن (1294-1214 ميلادي ) Roger Bacon
قرن چهاردهم: استعمال قطب نما تعميم يافت .
قرن پانزدهم : راجع به فيزيك چيز مهمي ندارد.
قرن شانزدهم:
• لئوناردو داوينچي در سال 1515 در زمينه هاي مكانيك – هيدروليك و آيروديناميك مشاهدات و برداشت هاي مهمي مي كند .
لئوناردو داوينچي( 1519 – 1452 ميلادي) Leonardo da Vinci
نيكلاس کپرنیک در سال 1543 اثر بزرگ خود را جانشین طرح پیچیده بطلمیوس كرد . که در آن خورشید در مرکز منظومه بود و زمین و سیارات دیگر بر دایره هایی به دور آن میگردند.
نيكلاس كپرنيك ( 1543-1473ميلادي ) Nicolaus Copernicus
بیش از صد سال طول کشید تا افکار کپرنیک مورد قبول عام شود . ( یکی از علت ها این بود که فرض چرخش حرکت زمین جامد عظیم الجثه ای که بر آن زندگی می کنیم خلاف عقل سلیم می نمود و گفته می شدکه اگر چنین است چرا از هم نمی پاشد .)
• تيكو براهه ستاره شناس دانماركي با رد فرضيه خورشيد مركزي نظريه جديدي ارائه داد : سيارات به دور خورشيد مي چرخند و كل اين منظومه به دور زمين كه ثابت فرض شده در حال چرخش است.
مشاهداتش با چشمان غير مسلح تقريبا 20 بار دقيقتر از ديگران بود .
تيكو براهه ( 1601 -1546 ميلادي ) Tycho Brahe
• يوهانس کپلر آلمانی استاد دانشگاه توبیگن در اواخر قرن شانزدهم نقصانهای منظومه کپرنیکی را بر شمرد.
يوهانس كپلر (1630 – 1571 ميلادي ) Johannes Kepler
او ازمشاهدات دقيق تيكو براهه در تشريح قوانين خود در مورد حركات سيارات استفاده كرد . کپلر که ریاضی دانی برجسته بود کوشید که ببیند سیارات چه مسیرهایی را می پیمایند و ثابت کرد که این مسیرها بیضی اند و آنگاه سه قانون معروف خود را اعلام کرد . کپلر به خاطر این عقاید چندان از سوی همکاران پرتستانش در توبينگن آزار ديد ویک بار به یسوعی ها پناه برد . دانشمندان در آن زمان روزگار بسیار پر هیجانی را می گذراندند.
درهمان زمان که این وقایع روی می داد انقلاب مشابهی نیز در مکانیک زمینی به وقوع می پیوست اندیشه اصلی این انقلاب مفهوم (انگیزه ) یا به اصطلاح امروزی ماند بود . مطابق تعلیمات ارسطو جسم در صورتی به حرکت خود ادامه می دهد که پیوسته نیرویی آن را براند و هر چه نیروبیشتر باشد جسم سریعتر حرکت می کند.
|